Wie is de eigenaar van de Porsche? Curator wint rechtzaak met verrassende uitkomst.

Een auto kopen voor je bedrijf lijkt eenvoudig: je betaalt, je krijgt de sleutel en de papieren, en de auto komt op naam. Maar wat gebeurt er als een deel van dat proces niet is afgerond op het moment dat het misgaat, bijvoorbeeld bij een faillissement? Een recente rechtszaak rond een Porsche 911 Carrera GTS Cabrio laat zien dat eigendom van een bedrijfsauto juridisch minder rechtlijnig is dan de meeste ondernemers denken, en waarom dit precies bij zakelijke financiering zo belangrijk is.

De zaak: een Porsche in de failliete boedel

Een ondernemer, wiens webwinkel in hondenbrokken en andere dierbenodigdheden failliet ging, raakte via zijn eenmanszaak ook zijn Porsche 911 Carrera GTS Cabrio kwijt, een auto met een nieuwwaarde van bijna twee ton. Curator Luc Stortelder was ervan overtuigd dat de sportwagen, met een waarde van 125.000 euro, tot de failliete boedel behoorde en dus verkocht moest worden om schuldeisers te betalen.

Een bevriende ondernemer claimde echter dat hij de rechtmatige eigenaar was. Hij stelde dat hij de Porsche voor 125.000 euro had gekocht, te betalen in maandelijkse termijnen, en dat de auto daarom nog op zijn naam stond omdat het volledige bedrag nog niet was voldaan. Opvallend detail: hij had bij de overdracht alleen de reservesleutel meegegeven en hield de hoofdsleutel en de papieren zelf in bezit, iets wat de curator tijdens de zitting als op zijn minst ongebruikelijk bestempelde.

De curator liet weten dat er in het dossier voortdurend nieuwe, niet onderbouwde verklaringen opdoken, en hield vast aan zijn standpunt dat de auto bij de boedel hoort en dus verkocht moet worden. De rechter volgde die redenering: de Porsche werd toegewezen aan de failliete boedel. De vermeende eigenaar moest binnen zeven dagen de sleutel en de papieren inleveren bij de curator, en moest daarnaast de proceskosten van ruim 2.484 euro betalen.

Waarom overschrijving en de sleutel niet doorslaggevend zijn

Deze uitspraak laat een misverstand zien dat bij veel ondernemers leeft: dat degene die de auto fysiek in bezit heeft, of op wiens naam de auto bij de RDW staat, automatisch de eigenaar is. Juridisch ligt dat genuanceerder.

De RDW-registratie is bedoeld voor kentekenregistratie en aansprakelijkheid in het verkeer, maar is geen eigendomsbewijs. Eigendom van een auto gaat over via een geldige titel, meestal een koopovereenkomst, gecombineerd met de feitelijke levering van de auto. Wie de sleutel of de papieren in handen heeft, is daarbij een aanwijzing, maar geen keiharde garantie. Een rechter kijkt naar het geheel van feiten: is er een koopovereenkomst, zijn er betalingen gedaan die passen bij de gestelde koopprijs, wie gebruikte de auto feitelijk, en waar stond de auto geparkeerd of gestald. In deze zaak wogen de betalingen, het gebruik van de auto door de failliete ondernemer en diens omgeving zwaarder dan het verhaal over de sleutel.

Waarom dit extra relevant is bij zakelijke financiering

Voor ondernemers is deze zaak meer dan een curiositeit. Gaat een bedrijf failliet, dan kijkt een curator naar alle bezittingen die feitelijk bij de onderneming horen, ook als de eigendomsverhoudingen op papier onduidelijk zijn. Staat een bedrijfsauto op naam van iemand anders, is er geen sluitende koopovereenkomst, of zijn afspraken over betaling in termijnen niet goed vastgelegd, dan loop je als ondernemer het risico dat een auto alsnog in de boedel valt, of dat je juist zelf een auto kwijtraakt die feitelijk al aan iemand anders was overgedragen.

Dat maakt duidelijke afspraken over eigendom extra belangrijk bij de financiering van een bedrijfsauto. Bij financial lease is dit juist helder geregeld: de auto staat op naam van de financier totdat aan de betalingsverplichtingen is voldaan, en die verhouding ligt vast in het leasecontract. Dat voorkomt precies het soort onduidelijkheid dat in deze zaak tot een rechtszaak leidde. Overweeg je zelf een Porsche te financieren voor je onderneming, bekijk dan het actuele financial lease aanbod van Porsche.

Wat je hiervan kunt meenemen als ondernemer

• Leg de koop of financiering van een bedrijfsauto altijd schriftelijk vast, inclusief prijs, betaalafspraken en de datum van levering.
• Zorg dat overschrijving bij de RDW gelijk oploopt met de daadwerkelijke overdracht van de auto, en stel dit niet onnodig uit.
• Bij overdracht: geef alle sleutels en papieren mee. Het achterhouden van een sleutel biedt in de praktijk weinig juridische bescherming en kan bij een geschil juist vragen oproepen.
• Kies bij twijfel over eigendomsverhoudingen voor een financieringsvorm waarbij vooraf helder is wie wanneer eigenaar is, zoals bij financial lease.