Tesla Model 3 5YJ of LRW, deze fout wordt vaak gemaakt

De Tesla Model 3 is de auto die elektrisch rijden in Nederland groot maakte, en inmiddels is hij als occasion verrassend betaalbaar. Maar tussen een vroege Amerikaanse bouw uit 2019 en een Chinees exemplaar met LFP-accu zitten grotere verschillen dan de vraagprijs doet vermoeden. In deze koopgids lopen we alles langs: de uitvoeringen, de accutypes, het verschil tussen Amerikaanse en Chinese productie, de bekende zwakke plekken, wat een accureparatie kost, de bijtelling per bouwjaar en het werkelijke verbruik.

Even voorstellen: de auto die de markt kantelde

Tesla onthulde de Model 3 in 2016 als de betaalbare Tesla voor het grote publiek; de eerste Nederlandse leveringen volgden begin 2019. Wat daarna gebeurde was ongekend: in december 2019 was de Model 3 met afstand de best verkochte auto van Nederland, gestuwd door ondernemers die nog snel de lage bijtelling wilden pakken. Eind 2023 kreeg het model een grondige facelift, bekend als de Highland, met een strakker front, beter onderstel en stiller interieur. Voor occasionkopers betekent dit: alles vóór de Highland is nu scherp geprijsd.

De uitvoeringen op een rij

• Standard Range (Plus) / RWD: achterwielaandrijving, de kleinste accu en de laagste prijs. Praktisch bereik grofweg 300 tot 400 kilometer, afhankelijk van bouwjaar en seizoen. Voor de meeste zakelijke rijders ruim voldoende.
• Long Range AWD: dubbele motor, vierwielaandrijving en de grote accu. Praktisch bereik richting de 450 tot 500 kilometer en sneller laden in absolute kilometers per minuut.
• Performance: de Long Range-techniek plus extra vermogen, grotere remmen en Track Mode. Van 0 naar 100 in zo'n 3,3 seconden, sneller dan menig supercar van een paar ton.

De accu's: NCA of LFP, en waarom dat uitmaakt

Hier zit het belangrijkste technische onderscheid tussen ogenschijnlijk identieke occasions:

• NCA-cellen (Panasonic/LG): in de Amerikaanse Standard Range Plus en in alle Long Range- en Performance-versies. Vuistregel: dagelijks laden tot 80 à 90 procent, alleen vol laden voor een lange rit.
• LFP-cellen (CATL): in de Chinese Standard Range Plus en RWD, geleverd vanaf eind 2020. Deze chemie kan uitstekend tegen volladen; Tesla adviseert zelfs om regelmatig naar 100 procent te laden voor de kalibratie. LFP is iets zwaarder en presteert in de winter iets minder, maar geldt als bijzonder slijtvast.

De accugarantie bedraagt 8 jaar of 160.000 kilometer (Standard Range/RWD) dan wel 192.000 kilometer (Long Range en Performance), tot een restcapaciteit van 70 procent. Bij occasions uit 2019 en 2020 nadert die termijn dus zijn einde: weeg dat mee in de prijs.

Amerikaans of Chinees gebouwd? 

Tot eind 2020 kwamen Nederlandse Model 3's uit de fabriek in het Amerikaanse Fremont, daarna uit Giga Shanghai. Het verschil zie je in één oogopslag aan het chassisnummer: begint het met 5YJ, dan is de auto Amerikaans; begint het met LRW, dan komt hij uit Shanghai. En anders dan je misschien verwacht, geldt de Chinese bouw algemeen als de betere: strakkere paneelnaden, consistentere lak en minder afwerkingsklachten dan de vroege Amerikaanse exemplaren, die in de hectische opstartjaren van de productielijn rolden.

De bekende zwakke plekken

• Afwerking vroege Fremont-exemplaren (2019-2020): ongelijke paneelnaden, gevoelige en plaatselijk dunne lak met snel steenslag, en soms waterlekkage via de achterklep in de kofferbak. Controleer de bagageruimte op vochtsporen.
• Onderstel: piepende of klokkende geluiden uit de voorwielophanging door slijtage aan draagarmen en fuseekogels. Niet dramatisch duur, wel een onderhandelpunt. Maak een proefrit over drempels en luister.
• Geen warmtepomp vóór 2021: exemplaren tot en met bouwjaar 2020 verwarmen elektrisch met een weerstandselement, wat in de winter flink bereik kost. Vanaf 2021 heeft de Model 3 een warmtepomp en een zuiniger wintergedrag.
• 12-voltaccu (vroege bouwjaren): de klassieke loodaccu kan zonder waarschuwing het einde bereiken. Vanaf eind 2021 zit er een duurzamere lithiumvariant in.
• Remmen: doordat de auto vrijwel alles op de motor remt, kunnen schijven bij weinig gebruik aanslaan of vastroesten. Luister bij de proefrit naar schurende geluiden.
• Aandrijving en accu zelf: opvallend genoeg zelden een probleem. De aandrijflijn van de Model 3 geldt als een van de duurzaamste in zijn klasse, en degradatie blijft bij gezonde exemplaren meestal beperkt tot 5 à 10 procent na 100.000 tot 150.000 kilometer. Vraag wel altijd een batterijcertificaat of SoH-meting.

Wat kost het als de accu tóch stuk gaat?

Het schrikbeeld van elke EV-koper, dus laten we het concreet maken. Een complete accuvervanging bij Tesla kost voor de Model 3 indicatief 12.000 tot 16.000 euro inclusief arbeid. Maar dat is zelden nodig: onafhankelijke specialisten kunnen tegenwoordig losse modules of de BMS-elektronica repareren, en dan praat je indicatief over 3.000 tot 8.000 euro, afhankelijk van het defect. Zet daar de garantie van 8 jaar tegenover en het risico is voor exemplaren vanaf 2021 de komende jaren simpelweg afgedekt. Voor oudere exemplaren geldt: laat de accu testen en verreken de resterende garantie in de prijs.

Bijtelling: het bouwjaar bepaalt je tarief

Het bijtellingspercentage staat 60 maanden vast vanaf de datum van eerste toelating, en dat maakt de Model 3-occasion fiscaal interessant. Een exemplaar uit 2020 draagt nog 8 procent over de eerste 45.000 euro, een 2021-exemplaar 12 procent over de eerste 40.000 euro en een auto uit 2022 16 procent over de eerste 35.000 euro, telkens tot vijf jaar na de eerste toelating en ook voor jou als volgende eigenaar. Daarna, en voor de cataloguswaarde boven de drempel, geldt 22 procent. Check dus altijd de datum van eerste toelating: een paar maanden verschil kan je maandelijks tientallen euro's bijtelling schelen.

Verbruik en kosten per kilometer

De Model 3 is nog altijd een van de zuinigste EV's op de markt: reken in de praktijk op 14 tot 18 kWh per 100 kilometer, waarbij exemplaren met warmtepomp in de winter duidelijk in het voordeel zijn. Wie thuis laadt voor zo'n 30 cent per kWh, rijdt daarmee voor 4 à 5 cent per kilometer. Vergelijk dat met 10 tot 12 cent voor een zuinige benzineauto en de occasionprijs wordt nog aantrekkelijker.

Drie feitjes voor bij de koffie

De Model 3 had eigenlijk Model E moeten heten, zodat de line-up Model S, E, X zou spellen, maar Ford bezat de naamrechten; Tesla draaide de E daarom simpelweg om naar een 3. Verder zit de auto vol easter eggs, van een open haard op het scherm tot de beruchte scheetmodus voor passagiers. En een startknop zoek je tevergeefs: instappen, rijden, en de auto vergrendelt zichzelf als je wegloopt.

Model 3 leasen uit voorraad

Twijfel je tussen de Model 3 en de concurrentie? Lees dan ook ons artikel met vijf alternatieven voor de Tesla Model 3 en onze analyse van de dalende prijzen van de Model 3 uit 2019 en 2020. Klaar om te rijden? Bekijk het actuele aanbod op onze Tesla leasepagina. Met financial lease ben je direct eigenaar, vraag je de btw terug en zijn de kosten aftrekbaar. Aanvragen kan zonder aanbetaling en zonder jaarcijfers, en tijdens kantooruren weet je binnen een paar uur waar je aan toe bent.

Veelgestelde vragen over de Tesla Model 3 als occasion

Hoe zie ik of een Tesla Model 3 in Amerika of China is gebouwd?

Aan het chassisnummer: begint het met 5YJ, dan is de auto in het Amerikaanse Fremont gebouwd; begint het met LRW, dan komt hij uit Giga Shanghai. De Chinese bouw geldt algemeen als consistenter afgewerkt.

Wat zijn de bekendste zwakke plekken van de Tesla Model 3?

Bij vroege exemplaren de afwerking (paneelnaden, lak, waterlekkage achterklep), slijtage aan de voorwielophanging, de 12-voltaccu en het ontbreken van een warmtepomp tot bouwjaar 2021. De accu en aandrijflijn zelf gelden juist als zeer duurzaam.

Wat kost een accuvervanging of -reparatie bij de Model 3?

Een complete vervanging kost indicatief 12.000 tot 16.000 euro, maar onafhankelijke specialisten repareren losse modules vaak voor 3.000 tot 8.000 euro. De fabrieksgarantie dekt de accu 8 jaar of 160.000 tot 192.000 kilometer tot 70 procent restcapaciteit.

Moet ik een LFP-accu anders laden dan een NCA-accu?

Ja. De LFP-accu in Chinese Standard Range-modellen mag en moet zelfs regelmatig naar 100 procent worden geladen voor de kalibratie. NCA-accu's laad je dagelijks bij voorkeur tot 80 à 90 procent en alleen vol voor lange ritten.

Welke bijtelling heeft een gebruikte Tesla Model 3?

Het percentage van het jaar van eerste toelating geldt 60 maanden, ook voor de volgende eigenaar. Een exemplaar uit 2020 draagt nog 8 procent over de eerste 45.000 euro, uit 2021 12 procent over 40.000 euro en uit 2022 16 procent over 35.000 euro; daarna geldt 22 procent.