Eenzijdig contract opzeggen omdat het niet meer uit kan? Reken dan ook op een fikse schadeclaim

Veranderende marktomstandigheden dwingen ondernemers soms om een lopende samenwerking tussentijds te beëindigen. De kosten lopen op, de marge verdwijnt, en opzeggen lijkt dan de logische stap. Toch is dat lang niet altijd zo eenvoudig als het klinkt. Een recent arrest van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch laat zien dat een ondoordachte opzegging van een langlopend contract kan uitmonden in een forse schadeclaim.

De zaak: een rioolbeheerder en een woningcorporatie

Een rioolbeheerder werkte sinds 2017 samen met een woningcorporatie, een samenwerking die inmiddels tweemaal was verlengd tot een vaste looptijd tot 2027. Omdat de kosten voor de beheerder waren gestegen, zegde deze de overeenkomst tussentijds op met een termijn van drie maanden. De corporatie accepteerde dat niet, ontbond de overeenkomst wegens wanprestatie en eiste een schadevergoeding voor de hogere kosten van een vervangende partij. Het Hof stelde de corporatie op alle punten in het gelijk.

Drie lessen uit deze uitspraak

1. Wat je feitelijk doet telt, niet hoe je het contract noemt

De beheerder ging ervan uit dat er sprake was van aanneming van werk. Maar omdat het in de praktijk ging om het verhelpen van rioolstoringen, kwalificeerde het Hof de overeenkomst als een overeenkomst van opdracht (artikel 7:400 BW). De titel die partijen aan een contract geven, is dus niet doorslaggevend. Wat telt, is wat er feitelijk wordt gedaan.

2. Een verlenging zet de opzegtermijn niet terug op nul

De beheerder wilde de opzegtermijn baseren op het laatste addendum, dat negen maanden bestreek. Het Hof keek echter naar de totale duur van de relatie sinds 2017, en kwam zo uit op een opzegtermijn van acht maanden volgens een staffel. Eerdere verlengingen tellen dus mee bij het bepalen van hoeveel opzegtermijn redelijk is.

3. Herstel van een fout moet onvoorwaardelijk zijn

Toen de discussie eenmaal was ontstaan, bood de beheerder aan om door te werken, maar alleen tegen hogere, marktconforme tarieven, mocht de rechter haar achteraf in het gelijk stellen. Het Hof oordeelde dat zo'n voorwaardelijk aanbod het verzuim niet wegneemt (artikel 6:86 BW). Herstel na een fout moet onvoorwaardelijk zijn en aansluiten bij de lopende afspraken, niet bij een uitkomst die nog moet blijken.

Wat dit voor jou betekent

Deze uitspraak is relevant voor elke ondernemer met een langlopende overeenkomst, of het nu gaat om een dienstverleningscontract, een distributieovereenkomst of een terugkerende opdracht voor een vaste klant.

• Kijk niet alleen naar de titel van je contract, maar naar wat er feitelijk wordt afgesproken en uitgevoerd. Dat bepaalt welke wettelijke regels gelden.
• Reken bij het bepalen van een opzegtermijn de hele duur van de relatie mee, inclusief eerdere verlengingen en addenda.
• Bied bij een dreigend geschil altijd onvoorwaardelijk herstel aan, tegen de lopende afspraken, in plaats van een voorstel dat afhankelijk is van de uitkomst van een procedure.

Loopt een overeenkomst duur op door stijgende kosten, dan is voortijdig opzeggen niet de enige weg. Vaak is het verstandiger om eerst het gesprek aan te gaan over een tussentijdse prijsaanpassing, of te kijken of een beroep op onvoorziene omstandigheden mogelijk is, dan om eenzijdig de stekker eruit te trekken.

Voorkom dat stijgende kosten je klem zetten

Deze zaak laat vooral zien hoe duur het kan worden als stijgende kosten je dwingen tot een overhaaste beslissing. Een groot deel van die kostenonzekerheid zit vaak in je bedrijfsmiddelen, waaronder je bedrijfsauto. Met financial lease weet je vooraf precies wat je maandlasten zijn voor de looptijd van het contract, in plaats van dat je wordt verrast door oplopende autokosten halverwege een langlopende opdracht. Reken je situatie door met de financial lease calculator en zorg dat je mobiliteitskosten geen onverwachte reden worden om een contract te moeten opzeggen.

Bron: LinkedIn post Laurens Bezoen en Uitspraak ECLI:NL:GHSHE:2025:2541