Hoe zit het met je pensioen als je zzp'er wordt?

Je hebt de stap gewaagd: van loondienst naar zelfstandig ondernemer. Eindelijk je eigen baas, je eigen planning, je eigen klanten. Maar er is iets waar veel starters pas maanden later aan denken: je pensioen. Bij je vorige werkgever werd dat automatisch geregeld. Als zzp'er moet je het zelf doen. En als je dat niet doet, bouw je naast je AOW helemaal niets op.

In dit artikel leggen we uit wat er met je pensioen gebeurt als je de overstap maakt, welke opties je hebt en hoe je in 2026 fiscaal slim je pensioen kunt opbouwen.

Wat er verandert als je uit dienst gaat

Op het moment dat je je baan opzegt, stopt in de meeste gevallen je pensioenopbouw bij je werkgever. Het pensioen dat je tot dan toe hebt opgebouwd blijft gewoon staan, maar er komt niets meer bij. Je ontvangt een brief van je pensioenuitvoerder met daarin de gevolgen voor je pensioen en je nabestaandenpensioen. Lees die brief goed, want er staat cruciale informatie in over je opgebouwde rechten en eventuele keuzes die je kunt maken.

Belangrijk aandachtspunt: in veel gevallen vervalt je nabestaandenpensioen als je uit dienst gaat. Is je partner financieel afhankelijk van jouw inkomen, dan is dat een risico dat je direct moet adresseren. In de nieuwe pensioenregelingen kun je ervoor kiezen om de verzekering voor nabestaandenpensioen vrijwillig voort te zetten, waarbij je zelf de premie betaalt. Een alternatief is het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering bij een verzekeraar.

Op mijnpensioenoverzicht.nl kun je altijd checken hoeveel pensioen je tot nu toe hebt opgebouwd en bij welke fondsen dat staat.

Verplicht pensioen voor sommige beroepen

Niet alle zzp'ers staan er helemaal alleen voor. Voor bepaalde beroepen geldt een verplichte pensioenregeling, ook als je zelfstandig werkt. Dat geldt vooral in de gezondheidszorg (huisartsen, fysiotherapeuten), maar ook voor bijvoorbeeld zelfstandige schilders, stukadoors en notarissen. Werk je in een van deze sectoren, check dan bij de KvK of er voor jouw beroep een verplicht pensioenfonds is.

Je kunt je oude pensioenregeling voortzetten

Wat veel startende zzp'ers niet weten: als je in loondienst pensioen opbouwde, kun je die regeling soms vrijwillig voortzetten nadat je voor jezelf bent begonnen. Je betaalt dan zelf de premie die voorheen (deels) door je werkgever werd betaald. Het grote voordeel is dat die premie tot maximaal tien jaar na je ontslag fiscaal aftrekbaar is. Informeer bij je pensioenuitvoerder naar de mogelijkheden en de kosten, want dit verschilt per fonds.

Zelf pensioen opbouwen: je opties in 2026

Als zzp'er ben je in de meeste gevallen aangewezen op jezelf. Gelukkig zijn de fiscale mogelijkheden in 2026 ruimer dan ooit. Door de Wet toekomst pensioenen (ingegaan in 2023) is de jaarruimte verhoogd van 13,3% naar 30% van je premiegrondslag. Dat betekent dat je aanzienlijk meer kunt inleggen met belastingvoordeel.

Lijfrente (banksparen of beleggen) De populairste optie voor zzp'ers. Je stort geld op een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening bij een bank of verzekeraar. De inleg is aftrekbaar van je belastbaar inkomen in box 1, waardoor je direct belastingvoordeel hebt van 35,7% tot 49,5%. Over het opgebouwde vermogen betaal je geen vermogensbelasting in box 3. Pas bij de uitkering na je pensioenleeftijd betaal je belasting, meestal tegen een lager tarief dan tijdens je werkende leven.

Sparen Eenvoudig en laagdrempelig. Je zet geld apart op een spaarrekening. Het voordeel: je kunt er altijd bij. Het nadeel: het rendement is laag en boven de 59.357 euro (per persoon in 2026) betaal je vermogensbelasting. En je loopt het risico dat je het geld voor iets anders gebruikt.

Beleggen (buiten lijfrente) Biedt op de lange termijn vaak een hoger rendement dan sparen, maar je loopt risico. Je kunt je beleggingen altijd verkopen, maar ook hier geldt de vermogensbelasting boven de vrijstelling.

De jaarruimte: hoeveel mag je inleggen?

De jaarruimte is het maximale bedrag dat je in een jaar met belastingvoordeel mag storten in een lijfrente. De berekening is als volgt: 30% van je premiegrondslag. Die premiegrondslag is je inkomen minus de AOW-franchise (in 2026: 19.172 euro).

Een rekenvoorbeeld: bij een winst van 60.000 euro is je premiegrondslag 60.000 min 19.172 = 40.828 euro. Je jaarruimte is dan 30% van 40.828 = 12.248 euro. Dat bedrag mag je fiscaal aftrekbaar inleggen. Het maximale jaarruimtebedrag in 2026 is 35.589 euro.

Heb je de afgelopen jaren je jaarruimte niet benut? Dan kun je die alsnog gebruiken via de reserveringsruimte. Je mag tot tien jaar terug onbenutte jaarruimte inhalen, met een maximum van 42.753 euro in 2026. Juist voor ondernemers die een paar jaar druk waren met hun bedrijf opbouwen en pensioen even hebben laten liggen, is dit een kans om in een klap een flinke inhaalslag te maken.

7 stappen om je pensioen als zzp'er te regelen

1. Lees de brief van je pensioenuitvoerder. Als je net uit dienst bent, staat daarin wat er met je opgebouwde pensioen en nabestaandenpensioen gebeurt. Bewaar die brief goed.

2. Check mijnpensioenoverzicht.nl. Hier zie je in een oogopslag hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd bij alle fondsen waar je ooit hebt ingezeten.

3. Regel je nabestaandenpensioen. Vervalt dit door je vertrek uit loondienst? Overweeg vrijwillige voortzetting of een losse overlijdensrisicoverzekering.

4. Bereken je jaarruimte. Gebruik de rekentool van de Belastingdienst of van je pensioenuitvoerder om te zien hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen.

5. Kies een pensioenproduct. Vergelijk aanbieders op kosten, rendement en flexibiliteit. Populaire opties zijn onder andere Knab, Brand New Day, a.s.r. en Nationale-Nederlanden.

6. Maak er een vaste gewoonte van. Pensioenopbouw werkt het best als je structureel inlegt, ook al is het een klein bedrag. Consistentie is belangrijker dan de hoogte van je inleg.

7. Check je situatie jaarlijks. Je inkomen verandert, de regels veranderen, je persoonlijke situatie verandert. Maak er een gewoonte van om minimaal een keer per jaar je pensioen te checken en je inleg aan te passen.

Wacht niet te lang

Uit cijfers van het Nibud blijkt dat 44% van de gepensioneerde zzp'ers moeilijk rondkomt. Bij mensen die in loondienst hebben gewerkt is dat 33%. Het verschil zit hem bijna altijd in de pensioenopbouw. Wie als zelfstandige pas op zijn vijftigste begint met inleggen, heeft simpelweg te weinig tijd om een fatsoenlijk aanvullend pensioen op te bouwen.

Het goede nieuws: de fiscale regels zijn in 2026 gunstiger dan ooit voor zzp'ers. Je kunt meer inleggen, meer inhalen en meer terugkrijgen via je belastingaangifte. Het enige wat je moet doen is beginnen.

Bij FinancialLeaseZZP.nl helpen we graag ondernemers. We geven ze tips waar ze op moeten letten als ZZP-er, maar hebben ook meer dan 20 duizend leaseauto's uit voorraad beschikbaar die je in kunt zetten met financial lease. Fiscale of andere vragen voor wat betreft jouw auto? We staan voor je klaar!

Disclaimer: Dit artikel is geschreven ter informatie en vervangt geen persoonlijk financieel advies. Bij grotere financiele beslissingen is het verstandig een onafhankelijk financieel adviseur in te schakelen.