Wat kost de afbouw van de zelfstandigenaftrek jouw al zzp'er?

Iedereen weet inmiddels dat de zelfstandigenaftrek wordt afgebouwd. Wat vrijwel nergens staat, is wat dat in euro's betekent op je aanslag. Wij hebben het doorgerekend.

De korte uitkomst: een zzp'er betaalt in 2026 ongeveer € 416 meer inkomstenbelasting dan in 2025 bij precies dezelfde winst. Ten opzichte van 2020 loopt dat verschil op tot ruim € 1.900 per jaar, en in 2027 tot ongeveer € 2.010 per jaar.

Verderop leggen we uit hoe we daaraan komen, zodat je het zelf kunt narekenen.

Het afbouwpad in cijfers

De zelfstandigenaftrek stond in 2020 nog op € 7.030. Sinds 2023 gaat de afbouw versneld, met als doel het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers te verkleinen.

In zeven jaar tijd verdwijnt er dus € 6.130 aan aftrek. Dat is het brutobedrag. Wat het je werkelijk kost, ligt lager, en daar zit een mechanisme achter dat de meeste ondernemers niet doorhebben.

Waarom de klap kleiner uitvalt dan het bedrag suggereert

De mkb-winstvrijstelling wordt berekend nadat de ondernemersaftrek van je winst is gehaald. Een lagere zelfstandigenaftrek betekent dus een hogere winst waarover je die vrijstelling berekent. Van elke euro aftrek die je verliest, blijft er daardoor maar 87,3 cent over als extra belastbare winst.

Daar komt bij dat het belastingvoordeel van de ondernemersaftrek gemaximeerd is. In 2026 wordt het berekend tegen een tarief van 37,56%, ook als je in een hogere schijf valt.

De rekensom voor de stap van 2025 naar 2026:

• Minder aftrek: € 2.470 min € 1.200 is € 1.270
• Na de mkb-winstvrijstelling van 12,7%: € 1.270 × 0,873 is € 1.109 extra belastbare winst
• Tegen het aftrektarief van 37,56%: € 416 extra belasting per jaar

Diezelfde methode toegepast op het volledige afbouwpad:

Voor een zzp'er met een gemiddelde winst komt dat neer op ruim € 165 per maand die je in 2027 méér afdraagt dan zeven jaar eerder, zonder dat je een euro meer verdient.

Om hoeveel ondernemers gaat dit?

Nederland telde in 2025 volgens het CBS 1,2 miljoen mensen met een hoofdbaan als zzp'er. Bij de KVK stonden op 30 juni 2026 ruim 1,8 miljoen zzp'ers ingeschreven, omdat daar ook de bijverdieners in meetellen.

Zouden alle 1,2 miljoen hoofdbaan-zzp'ers de volledige aftrek benutten, dan gaat het bij de stap van 2025 naar 2026 om ongeveer een half miljard euro aan extra belastingopbrengst in één jaar. In de praktijk ligt dat bedrag lager, want lang niet iedereen haalt het urencriterium en bij een lage winst kun je de aftrek niet volledig gebruiken.

Tegelijk krimpt de groep. Het aantal zzp'ers daalt inmiddels zes kwartalen op rij en ligt 131.000 lager dan eind 2024, vooral door de hernieuwde handhaving op schijnzelfstandigheid. Wie blijft, doet dat dus in een fiscaal klimaat dat op beide fronten strenger is geworden.

De posten die niet zijn afgebouwd

Hier wordt het interessant. Terwijl de zelfstandigenaftrek met bijna 90% is teruggebracht, zijn twee regelingen ongemoeid gelaten. Voor wie ervan gebruik kan maken, compenseren die de afbouw ruimschoots.

De startersaftrek staat nog op € 2.123

Dit bedrag is al jaren onveranderd. In je eerste jaren als ondernemer is de startersaftrek daarmee bijna twee keer zo groot als de zelfstandigenaftrek zelf. Bovendien vervalt de beperking tot je winst als je er recht op hebt, dus je krijgt dan de volle zelfstandigenaftrek ook bij een mager jaar. Samen € 3.323.

De investeringsaftrek is niet verlaagd

Investeer je in 2026 tussen € 2.901 en € 71.683 in bedrijfsmiddelen, dan krijg je 28% van dat bedrag als kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Bovenop de gewone afschrijving.

Wat dat concreet doet, met dezelfde rekenmethode als hierboven:

Eén bedrijfswagen van € 25.000 levert dus ongeveer € 2.295 aan belastingvoordeel op. Dat is meer dan vijf jaar aan afbouw van de zelfstandigenaftrek in één keer terug.

Belangrijke nuance, want die ontbreekt in de meeste artikelen hierover: de investeringsaftrek is eenmalig per investering, de afbouw van de zelfstandigenaftrek is structureel. Je kunt de klap opvangen in het jaar dat je investeert, maar je lost er de onderliggende verschuiving niet mee op.

Let op bij auto's

Een personenauto is in principe uitgesloten van de KIA, tenzij je hem inzet voor beroepsvervoer zoals taxi, koerier of rijschool. Een bestelauto die tot je ondernemingsvermogen behoort geeft wel recht op KIA, en dat geldt zowel voor een nieuwe als voor een gebruikte bestelauto.

Dat verschil is bij een investering van € 25.000 dus ongeveer € 2.295 waard. Voor wie twijfelt tussen geel en grijs kenteken weegt het vaak zwaarder dan het verschil in aanschafprijs.

Wat dit betekent voor je aangifte

De conclusie van deze doorrekening is niet dat je meer moet uitgeven om belasting te besparen. Een investering die je niet nodig hebt, kost je altijd meer dan hij oplevert.

Wat het wel betekent: de balans is verschoven. Waar de vaste aftrekposten vroeger het zware werk deden, komt het nu aan op de posten waar je zelf invloed op hebt. Je werkelijke kosten, je investeringen en de keuzes rond je zakelijke vervoer.

In ons complete overzicht van aftrekposten voor zzp'ers in 2026 vind je alle regelingen met de actuele bedragen, inclusief een uitgebreid deel over je zakelijke auto en de fouten die ondernemers elk jaar maken.

Overweeg je een bedrijfswagen? Met financial lease komt de auto op je balans zonder dat je de hele aanschafprijs ineens hoeft te financieren, waardoor je afschrijving, rente en bij een bestelauto ook de KIA benut. Ook zonder jaarcijfers is dat mogelijk.

Verantwoording

De bedragen van de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, het aftrektarief van 37,56%, de mkb-winstvrijstelling van 12,7% en de KIA-percentages komen van de Belastingdienst. De cijfers over het aantal zzp'ers komen van het CBS en de KVK Zzp-monitor.

De berekening werkt zo: het verschil in zelfstandigenaftrek wordt vermenigvuldigd met 0,873, omdat de mkb-winstvrijstelling van 12,7% over de winst ná ondernemersaftrek wordt berekend. De uitkomst wordt vermenigvuldigd met het aftrektarief van 37,56%.

De uitkomsten gelden voor een ondernemer voor de inkomstenbelasting die voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur en voldoende winst maakt om de aftrek volledig te benutten. Bij een lagere winst, bij een winst boven de derde schijf of bij toepassing van de startersaftrek pakt het bedrag anders uit. Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal advies. Overleg je eigen situatie met je boekhouder of belastingadviseur.